Express-Miejski.pl

Powiat ząbkowicki na starych widokówkach i pocztówkach [cykl]

Mateusz Mucha ma 31 lat, pochodzi z Janówki w gminie Ciepłowody i od ponad dwudziestu lat kolekcjonuje stare widokówki.

Rozpoczynamy cykl publikacji widokówek z jego kolekcji ukazujących miejsca z powiatu ząbkowickiego. Regularnie będziemy udostępniali trzy pocztówki z krótkim opisem przygotowanym przez pasjonata.

2018-10-03 12:16:26 Przejdź do artykułu »

Okładka cyklu pt. Powiat ząbkowicki na starych widokówkach i pocztówkach - Rynek w Ząbkowicach Śląskich / zdjęcie ilustracyjne

Okładka cyklu pt. Powiat ząbkowicki na starych widokówkach i pocztówkach - Rynek w Ząbkowicach Śląskich / zdjęcie ilustracyjne fot.: mat. prasowe

Zdjęcie:
1 z 36

Następne
  • Okładka cyklu pt. Powiat ząbkowicki na starych widokówkach i pocztówkach - Rynek w Ząbkowicach Śląskich / zdjęcie ilustracyjne
  • Byczeń (Baitzen) =>

Na tej litograficznej kartce wysłanej w 1903 roku,  Której powstanie można datować na ostatnie lata XIX w. (w tamtym okresie powstawały tego typu kartki) uwieczniono najważniejsze w tamtym czasie obiekty. W pierwszej kolejności uwagę przykuwa widok kościoła pw. św. Marcina, 
o którym najwcześniejsze wzmianki sięgają 1293 roku. Obecna świątynia z lat 1771-1774 została wzniesiona w stylu barokowym przez J. Kauffmanna. Kościół kilkakrotnie restaurowano m.in. w 1840, 1902, 1972 roku i pod koniec lat 90-tych. Zachowało się w nim stylowe wyposażenie z XVIII wieku.

Kolejnym widokiem jest wyróżniający się na tle innych zabudowań gmach dawnej plebanii (budynek nr 18). Wybudowany w latach 1728-1730 we wczesnobarokowym stylu posiadał bogato zdobioną elewację oraz ozdobne kominy. Kilkukrotnie przebudowywana w późniejszych czasach  plebania zatraciła swój styl. Na rysunku można jeszcze zobaczyć bramę wjazdową na podwórze. Niestety od wielu lat już nie istnieje. Dziś w budynku mieści się świetlica i sklep, a pierwsze piętro pełni funkcje mieszkalne.

Na pozostałych dwóch obrazkach możemy zobaczyć dawny sklep i gospodarstwo rodziny Wagner.
  • Byczeń (Baitzen) - rewers
  • Dobrzenice (Siegroth) => Pocztówka (wyd. Max Schiller, Nimptsch) pochodząca jeszcze z czasów, kiedy Dobrzenice podlegały pod miejscowość Zarzyca (Reichau). Posiada stempel z datą nadania 12.07.1909 roku z poczty w Ciepłowodach, choć z racji posiadania długiego pola adresowego, sposobu przedstawiania widoków i zdobnictwa, charakterystycznego dla końca XIX wieku sądzę, że jest ona kilka lat starsza. Pierwsze zdjęcie na pocztówce przedstawia kościół Matki Bożej Różańcowej z XIII wieku. Pierwotnie wzniesiony w stylu gotyckim, przebudowany 
w XVII wieku. Swój barokowy styl zyskał w wyniku kolejnej przebudowy, jaka miała miejsce w XVIII wieku. W XIX wieku do świątyni dostawiono wieżę. W 1967 r. po likwidacji wszelkich szkód jakie powstały w 1965 roku w wyniku uderzenia pioruna w wieżę, kościół zachował niezmienioną formę do dnia dzisiejszego. Kilka lat temu na kościele wymieniono pokrycie dachowe.

Na kolejnej miniaturze widać miejscowy sklep należący do Oswalda Arglebe. Dziś stanowi część mieszkalną, a obecny sklep znajduje się przy świetlicy wiejskiej.

Trzecia fotografia, z wyróżniającą się w dali bryłą kościoła, przedstawia ogólny widok miejscowości wykonany od strony Jakubowa.
  • Dobrzenice (Siegroth) - rewers
  • Stary Henryków (Alt Heinrichau) => Na pocztówce z 1916 roku w górnej jej części można zobaczyć kościół pw. św. Marcina. Ze źródeł historycznych wynika, iż pierwotna świątynia istniała tu już około 1222 roku. Od momentu powstania klasztoru Cystersów w Henrykowie, kościół wraz z całą miejscowością podlegał zakonnikom z Henrykowa. Potwierdzeniem faktu przekazania świątyni Cystersom jest dokument sporządzony 30 kwietnia 1422 roku. Pierwszym znanym i udokumentowanym proboszczem był Mikołaj ze Skalic. Pierwotny kościół został zniszczony w czasie najazdu Husytów. Obiekt wybudowany później był gruntownie przebudowywany od 1582 do 1586 roku. Świątynia zyskała wówczas nową renesansową elewację. W tym samym czasie powstała również wieża kościelna. Na polecenie opata henrykowskiego Tobiasza Ackermana w latach 1705-1706 kościół został przebudowany  w stylu barokowym. Z tego okresu pochodzi również jego wyposażenie. W 1810 roku, czyli po sekularyzacji klasztoru w Henrykowie parafię otrzymał o. Mikołaj Frohlich, jednocześnie były cysters. W czasach niemieckich na wieży kościelnej zainstalowany był zegar, lecz po 1945r roku został usunięty. Widoczny obok mniejszy budynek to dawna plebania, która funkcjonowała w nim do lat 60-tych. Od tamtego czasu pełni funkcje mieszkalne.

Na drugim miejscu znajduje się gmach dawnej szkoły z końca XIX wieku. Do dnia dzisiejszego przetrwał w niemal niezmienionej formie. Szkoła działała w nim do końca lat 90. Przez pewien czas obiekt stał pusty. Od kilku lat znajduje się w rękach prywatnych.

Ostatnie ujęcie przedstawia budynek piekarni i sklepu (nr 47), którego właścicielem był Otto Tippolts. Na zdjęciu widać go jeszcze w pierwotnej formie. Na przełomie lat 30-40-tych został całkowicie przebudowany. Zyskał drugą kondygnację. Z tego powodu nadbudowano też część piekarni. Całość zwieńczono dwuspadowym dachem z naczółkami. Do dnia dzisiejszego w budynku jest prowadzony sklep.
  • Stary Henryków (Alt Heinrichau) - rewers
  • Przedborowa (Schonheide) => Pierwszy obrazek z 1918 roku przedstawia pałac Oberhof pochodzący z
przełomu XVIII – XIX wieku. Był przebudowany na początku XX wieku, a gruntowny remont przeszedł w latah 60. Przetrwał do dziś w bardzo dobrym stanie. Po wojnie budynek był przekazany „Związkowi Samopomocy Chłopskiej”, następnie przekształcony w szkołę, a obecnie mieści się w nim przedszkole. Druga fotografia ukazuje restaurację Paula Pfitzera, natomiast na dole można
zobaczyć tartak i firmę budowlaną Behera. Obecnie dom mieszkalny.
  • Przedborowa (Schonheide) - rewers
  • Bobolice-Kubice (Schrabsdorf-Kaubitz) => Widzimy tutaj XV-wieczny kościół Matki Boskiej Bolesnej, zbudowany w ówczesnych Kubicach. Pierwsze wzmianki o świątyni sięgają 1447 roku. Była to wtedy drewniana kaplica. Obecny kościół został wybudowany, z pewnością na potrzeby pielgrzymów, kilkadziesiąt lat później, w stylu gotyckim. W latach 30. XVIII wieku. Obiekt został
przebudowany w stylu barokowym. Pokaźna bryła świątyni od zachodu jest zakończona dwiema wieżami, z zewnątrz posiada cechy gotyckie, natomiast wnętrze utrzymane jest w stylu późno-barokowym. Znajduje się w nim figurka Matki Biskiej Bolesnej z XV w. uznawana za cudowną,
wskutek czego miejscowość była ważnym ośrodkiem kultu Maryjnego. Drugi obrazek pokazuje widok na miejscowość z widoczną w oddali wieżą pałacu w drugiej części wioski. Dzisiejsze Bobolice, to tak naprawdę dwie wsie Bobolice(Schrabsdorf) - część z pałacem i Kubice (Kaubitz)- część z kościołem. Z racji bliskiego usytuowania obu, granice między nimi praktycznie zatarły się scalając je w jedną całość, co z pewnością przyczyniło się do ich połączenia.
  • Bobolice-Kubice (Schrabsdorf-Kaubitz) - rewers
  • Doboszowice (Hertwigswalde) => Jest to jedna z największych miejscowości gminy Kamieniec Ząbkowicki. Najwcześniejsze wzmianki o istnieniu świątyni w tej miejscowości sięgają XIII wieku. Natomiast obecny kościół p.w. św. Mikołaja widoczny na pocztówce z datą nadania 14.4.1902 rok (wyd. A. L. Krachmer/Sohn Glatz) jest efektem kilku przebudów z XIV i XVII wieku. Jest to prosty, murowany, jednonawowy budynek,
od zachodu posiada kwadratową wieżę z attyką i charakterystyczną iglicą z XVI wieku. Kolejnym obiektem uwiecznionym na pocztówce jest gospoda Artleta należąca do Carla Garbera. Budynek nr 74. Działająca od XIX wieku. Stanowiła drugie po
kościele najczęstsze miejsce spotkań miejscowej społeczności. Dziś w obiekcie funkcjonuje sklep.
  • Doboszowice (Hertwigswalde) - rewers
  • Mąkolno (Maifritzdorf) => Początki Mąkolna datuje się na połowę XIII wieku i pierwsze wzmianki
o tej miejscowości także pochodzą z tego okresu. Jest jedną z najstarszych wiosek
w gminie Złoty Stok, a zarazem jedną z największych. Ma aż 4 km długości.
Przez pewien czas po wojnie miejscowość nosiła nazwę Manfredowice, zanim została przemianowana na obecnie funkcjonującą. Nieodłącznie kojarzona jest z najstarszą na świecie i wciąż działającą
fabryką czarnego prochu.
Wspomniana fabryka swoją działalność rozpoczęła w latach 90. XVII wieku,kiedy to Hans Krahl otrzymał od cesarza Leopolda I koncesję na produkcję czarnego prochu. Niedługo później otrzymał także zezwolenie od Cystersów
z Kamieńca, którzy byli właścicielami Mąkolna.
Proch jest tam produkowany do dnia dzisiejszego. Z racji na fakt co jest w niej wytwarzane, kilkakrotnie dochodziło tam do wybuchów m.in: w 1878,
1891,1893, 1894, 1904 – najbardziej tragiczny w skutkach, 1908, 1910, 1911,
1914 – dwukrotnie, 1949, 1960 roku.
Ostatnio ponownie zrobiło się głośno o fabryce 17 maja 2017 roku kiedy znów
doszło tam do wybuchu, w którym zginęło dwóch pracowników.
Zdarzenie to było szeroko komentowane w mediach polskich, a także zagranicznych.
Była to bardzo przemysłowa wieś, gdyż poza fabryką prochu działały w niej: browar, tartak czy młyn wodny. Najwięcej gospodarstw miejscowość liczyła w XIX wieku – ponad 130. Natomiast dziś jest ich nieco ponad 60.
Na widokówce wyd. „Heckel-Wilk” Munsterberg można zobaczyć widok dolnej wsi w pierwszych latach XX wieku.
  • Biernacice (Bernsdorf) =>Pierwsze informacje o istnieniu wioski pochodzą z I połowy XIV w. Od końca XIV w. do początków XIX w. należała ona do Henrykowskich Cystersów i pozostawała pod ich zarządem do 1810 roku, czyli do sekularyzacji klasztoru w Henrykowie, czyli do roku 1810. Na pocztówce z 1933 roku zobaczyć można charakterystyczny pałacyk (budynek nr 51). Jego budowę datuje się na ok. 1890 rok.Podpisany tutaj jako “Gospodarstwo Penkerta”. Wzniesiony został w stylu neorenesansowym. Jest to murowany dworek, dwupiętrowy z dwuspadowym dachem i niewielką wieżą. Otoczony zaniedbanym parkiem z II połowy XIX w. Niestety dziś wejście do niego jest niemożliwe z powodu zamurowania wszystkich okien i drzwi. Budynek popadający w coraz większą ruinę można zobaczyć tylko z zewnątrz. Kolejnym obiektem jest kościół p. w. Matki Bożej Królowej Świata. Powstał on w 1705 roku i dawniej był p. w. św. Donata. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie z 1938 roku i zmianie nazwy na obecną. Na uwagę zasługuje również gmach dawnej Gospody Scholza (budynek nr 11). Choć przetrwał on do czasów dzisiejszych, to jednak jego stan pozostawia wiele do życzenia. Nie ma już charakterystycznych arkad ponad balkonem od strony wejścia. Teren wokół sprawia wrażenie, jakby posesja była opuszczona i zmierzała ku zagładzie. Szyld i kraty w oknach zdają się przypominać, że wewnątrz po wojnie coś funkcjonowało. Na kolejnych zdjęciach widać także leśniczówkę oraz gospodarstwo rodziny Hoffmann, prawdopodobnie jednego z najbogatszych gospodarzy w miejscowości.
  • Biernacice (Bernsdorf) - rewers
  • Ożary (Hemmersdorf) => Wieś położona w gminie Kamieniec Ząbkowicki, której początki sięgają
I połowy XIII wieku, kiedy została założona dzięki staraniom duchownych z kamienieckiego klasztoru. Na kartce z 1920 roku uwagę przykuwa widok kościoła pw. św. Katarzyny. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z lat 60. XVII wieku. Pierwsza średniowieczna świątynia była poddawana kilku przebudowom m.in. w XV, XVII, XVIII i rozbudowaniu go w XIX wieku, kiedy powiększono go o 2 symetryczne kaplice. Przypuszcza się, że jego początki mogą sięgać XV wieku bądź okresu wcześniejszego. Najwcześniejsze potwierdzone doniesienia o jego istnieniu sięgają pierwszych lat XVII wieku i jeszcze w tym samym stuleciu w
ostatnich latach, ze stylu gotyckiego kościół przebudowano na styl barokowy. W XIX wieku świątynia zyskała charakter neoromański.
Następnie widać budynek starej szkoły, która funkcjonowała do czasu budowy nowej w 1937 roku. Obecnie pełni funkcje mieszkalne. Poniżej znajduje się gospoda Maxa Dreschera i jako ostatni widać sklep Josefa Schmidta. Po wojnie miejscowość przez krótki czas nosiła nazwę Brzozówka, następnie zmieniono ją na obecnie funkcjonującą.
  • Ożary (Hemmersdorf) - rewers
  • Niedźwiednik (Barwalde) - duża wieś łańcuchowa w gminie Ziębice. Jej początki datuje się na I połowę XIII wieku. Podczas wojny trzydziestoletniej została zniszczona. Była własnością Cystersów.
Górna fotografia przedstawia ogólny widok na miejscowość z wyróżniającą się bryłą kościoła parafialnego pw. św. Jana Ewangelisty z XIV wieku.
Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie z II połowy XVII wieku, w wyniku której został rozbudowany. Około 1726 roku powstała przyległa do niego kaplica. Pod koniec XIX wieku był dwukrotnie restaurowany.
Jest to budynek murowany, z jedną nawą, od zachodu posiadający czworoboczną wieżę u góry przechodzącą w ośmiokąt, zakończona iglicowym
hełmem. W jego wnętrzu zachowało się XVIII-wieczne barokowe wyposażenie.
Od połowy XVI wieku do 1644 roku świątynia była użytkowana przez protestantów.
Poniżej widoczny jest okazały budynek gospody Heinza zlokalizowanej w bliskim sąsiedztwie kościoła. Stanowiła ona kolejne miejsce, gdzie spotykała się lokalna społeczność. W tle za budynkiem widoczna jest brama kościelna
z I połowy XIX wieku.
Ostatnie zdjęcie zasługuje na największą uwagę, gdyż ukazuje przedsiębiorstwo Felsa, a konkretnie stację benzynową. W owych czasach, kiedy branża motoryzacyjna znajdowała się jeszcze
w powijakach, a samochodów było niewiele, taki widok był czymś niecodziennym.
  • Niedźwiednik (Barwalde) - rewers
  • Olbrachcice Wielkie (Gross Olbersdorf) - choć dokładnego okresu powstania miejscowości nie ustalono, przyjmuje się, że jest to początek XIII wieku. Wieś nosiła kilka nazw: Rosotnice,
Villa Alberti, Olbersdorf, a od 1934 do końca wojny Gross Olbersdorf. Po wojnie
przez krótki czas figurowała pod nazwą Albertów, potem przemianowano ją na Olbrachcice Wielkie i tak pozostaje do dziś. Dla wielu może to być zaskoczeniem, ale Olbrachcice Wielkie były niegdyś
miejscowością uzdrowiskową. W dolnej części miejscowości znajdowało się źródło, którego wodę uznawano za leczniczą, ponieważ zawierała siarczan
żelaza. Dzięki temu do wioski przybywało wiele osób z różnych rejonów, chcąc wzmocnić swoje zdrowie i móc pooddychać świeżym powietrzem.
Nie bez znaczenia było też położenie miejscowości w bliskim sąsiedztwie Ząbkowic Śląskich, co z pewnością jego mieszkańcy mogli wykorzystać, poprzez wypoczynek i możliwość zregenerowania sił.
Dzięki staraniom urzędu miejskiego w XVIII wieku wybudowano w Olbrachcicach Wielkich pierwszy dom zdrojowy, który działał przez kilkadziesiąt lat.
Następnie w XIX wieku wybudowano nowy i utworzono w nim tzw. zakład Kąpielowy. Nosił on nazwę Badehaus. W pobliżu wybudowano też
park wypoczynkowy, który dodawał atrakcyjności wiosce, podnosząc jednocześnie rangę uzdrowiska. Wspomniany zakład działał do II połowy XIX wieku.
Potem został sprzedany osobie prywatnej. Przyczyny takiej decyzji należy upatrywać w zaniku leczniczego źródła. W budynku po modernizacji została otwarta kawiarnia i restauracja również pod nazwą Badehaus, wraz z ogrodem
wypoczynkowym (widocznym na jednym ze zdjęć), która prosperowała do 1945 roku, kiedy wioska znalazła się w polskich rękach.
Podobny, choć może mniej znany dom zdrojowy znajdował się w pobliżu dawnej Kolonii Winakerei, gdzie były dwa źródła wody, która zawierała kwaśny siarczan żelaza. O ile te źródła nie zanikły, to jednak silna konkurencja uzdrowisk z Kotliny Kłodzkiej przyczyniła się do zamknięcia tego miejsca.
Kolejnym obiektem, który widnieje na pocztówce jest kościół pw. św. Floriana i św. Józefa pochodzący z I połowy XVIII wieku. W XIX wieku był dwukrotnie przebudowany. W 1818 roku wybudowano wieżę, a także pod koniec tego samego stulecia dokonano zmian, które pozbawiły go pierwotnego stylu. Plan kościoła, biorąc pod uwagę kształt prezbiterium oraz charakterystyczne przypory pozwalają przypuszczać, że są to pozostałości wcześniejszej gotyckiej świątyni, o której wzmianki sięgają końca XIII wieku.
Do 1901 roku był filią parafii w Zwróconej, następnie stał się samodzielną parafią. Na zdjęciu po lewej stronie widoczny jest budynek plebanii kilka lat po jej utworzeniu. Warto podkreślić, że kościół zyskał drugiego patrona św. Józefa
dopiero po wojnie.
  • Olbrachcice Wielkie (Gross Olbersdorf) - rewers
  • Braszowice (Baumgarten) => długa na blisko 3 kilometry miejscowość, o której najwcześniejsze pisemne źródła sięgają połowy XIII wieku, choć w okresie międzywojennym natrafiono w niej na ślady osadnictwa jeszcze z czasów neolitu.

Na początku nosiła nazwę Brasovica, która pochodziła od imienia założyciela wioski, czyli Brasa. Potem nazywana była Bomgart, a następnie nazwę przemianowano na Baumgarten, która utrzymywała się do końca wojny. Dwie ostatnie nazwy były nawiązaniem do sadów, jakie wówczas tam rosły.

Od połowy XVII wieku wieś była w posiadaniu Cystersów i znajdowała się pod ich zarządem do sekularyzacji w 1810 roku.

Po tym okresie stanowiła kolejno własność rodów: Oranje-Nassau, a w czasie późniejszym Hohenzolernów. Wspomnieć też należy o potyczce zbrojnej, między wojskami Austriackimi i Pruskimi, która miała miejsce 27 lutego 1741 roku niedaleko
wioski. Wówczas sytuacja zmusiła króla pruskiego Fryderyka II do ucieczki i schronienia się w ząbkowickim klasztorze.

Kilka miesięcy później Braszowice znalazły się w obrębie Prus.

W pobliżu wioski znajduje się kopalnia magnezytu, niegdyś wydobywano także chryzopraz oraz węgiel brunatny, gdyż jest tam jego niewielkie złoże
Przy kopalni znajdują się forty pochodzące z XVII – XVIII wieku zbudowane ręcznie przez żołnierzy.

Wyznaczały one linię obrony dla Twierdzy w Srebrnej Górze. Z uwagi na swój
charakter stanowią bardzo cenny zabytek budownictwa militarnego z tamtego
okresu, a ponadto ich dobry stan zachowania przyczynia się do tego, że mogą stanowić
atrakcję turystyczną, ponieważ w Europie jest tylko kilka obiektów tego typu.

W XIX wieku było w modzie, aby każda miejscowość miała swoją pocztówkę. Na początku były to kartki litograficzne. Dopiero kilkadziesiąt lat
później zaczęto wydawać fotograficzne, bardziej szczegółowe i realistyczne. Nie inaczej było z Braszowicami. Mając w swoich zbiorach widokówkę
z lat 90. XIX wieku wyd. A. L. Kraehmer & Sohn Glatz, postanowiłem pokazać jak miejscowość wygladała prawie 130 lat temu.
Można zobaczyć na niej ogólny widok na wioskę. Według mnie jest to od strony
miejscowości Grochowa. Widać tam wyraźnie kościół pw. św. Wawrzyńca, który
jest jednym z najstarszych kościołów na Dolnym Ślasku. Był wzmiankowany już
w II połowie XIII wieku. Pierwotny został wzniesiony w stylu gotycko-renesansowym. Obecna świątynia jest wynikiem przebudowy z lat 1736-1738 na styl barokowy. Był restaurowany w XIX i dwukrotnie w XX wieku. Jest to jednonawowy,
murowany budynek z półkoliście zakończonym prezbiterium. Od strony
południowej posiadający wieżę zakończoną prześwitowym hełmem.
Oprócz ambony i ławek z XVIIIw. Całe wyposażenie pochodzi z XIX wieku.
Uwiecznione zostały także: gospoda Hoffmann’a, a także poczta i gospoda Hermanna Rose. Na dużą uwagę zasługują stroje noszone w tamtych czasach.
Po wojnie wieś figurowała pod nazwą Kojancin, a w 1947 roku nadano jej nazwę Braszowice.
  • Braszowice (Baumgarten) - rewers
  • Rudnica (Raudnitz) => malowniczo położona wieś w gminie Stoszowice, u podnóża Gór Sowich,
o której najwcześniejsze wzmianki sięgają I połowy XIII wieku. Na początku nosiła nazwę Rudno, po kilkudziesięciu latach Rudna, a w dokumentach z II połowy XVII wieku była znana pod nazwą Raudnitz, która obowiązywała do końca wojny.
W latach 1945-47 figurowała pod nazwą Rudzienice, potem przemianowano ją na aktualną Rudnicę.
Wiadomo także, iż Sigmunt Keil w 1481 roku sprzedał miejscowość Balzerowi von Sterza, który zbudował w niej słynny pałac. Nawet dziś mimo swojego stanu pozostaje on wizytówką i znakiem rozpoznawczym miejscowości.
Powstał on w połowie XVI wieku w stylu renesansowym na planie prostokąta. Posiadał także wieżę w południowo-wschodnim rogu. Był to dwupiętrowy budynek mieszkalny z wysokim parterem. Posiadał fosę, która wraz z wieżą nadawała mu charakter obronny. W latach 70. XVI wieku pałac z majątkiem zakupił Georg von Nimptsch und Diesdorf, a kilka lat później
Fabian von Reichenbach. Tak samo jak poprzednik kontynuował rozbudowę pałacu obiektu.
Kolejne przebudowy miały miejsce w I połowie XVIII wieku, których wykonanie zlecił Christian von Hugwitz. W ich wyniku zyskał on styl barokowy. Swój ostateczny wygląd, czyli styl klasycystyczny, jaki zachował zaczął uzyskiwać po 1845 roku. Oprócz zasypania fosy można wymienić utworzenie parku w stylu angielskim, wykonanie nowej elewacji. W tym samym czasie na południową ścianę zostało przeniesione wejście. Wybudowano cztery kolumny w stylu jońskim, które zostały zwieńczone dwuspadowym dachem. Całość wraz elementami pilastrów na ścianach miały nawiązywać do antycznego stylu. Zmiany te zaszły, kiedy posiadłość znajdowała się w rękach rodu
von Sternberg. Ostatnimi właścicielami majątku była rodzina von Strahwitz. Pod koniec II wojny światowej cały majątek został zajęty przez armię radziecką i pod ich władaniem znajdował się kilknaście miesięcy. Potem został wydany w polskie ręce. Wkrótce po tym w majątku utworzono Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. Od tamtego czasu pałac popadał w coraz większą ruinę. W połowie lat 70. co prawda przeprowadzono konserwację dekoracji, jednak to nie poprawiło ogólnego stanu technicznego budynku. Późniejsi zarządcy nie podjęli żadnych kroków, aby zapobiec dalszej degradacji obiektu. Rażące zaniedbania, nieudolne gospodarowanie obiektem oraz grabieże doprowadziły go do stanu w jakim znajduje się obecnie. W tym samym czasie dewastacji uległ także park. Oprócz pałacu w miejscowości znajduje się kościół pw. św. Michała Archanioła. To kolejny zabytek uwieczniony na moich kartkach. Jest to obiekt z lat 80. XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Zbudowany został przez Andreasa i Floriana Langer, posiada jedną nawę nawę, prezbiterium zakończone półkoliście. Od zachodu znajduje się wieża. Jego stylowe wyposażenie wnętrza pochodzi jeszcze z czasów, kiedy budowano świątynię. Był restaurowany na początku
XIX wieku. Od strony południowej w budynku z charakterystyczną ścianą frontową mieści się plebania. Świątynia do czasów obecnych przetrwała w niemal niezmienionej formie
Również koło kościoła znajduje się zabytkowa kaplica grobowa z XIX wieku.
Na jednej z pocztówek można zobaczyć także dom handlowy Richarda Satskyego, gdzie mieszkańcy mogli kupić artykułu spożywcze, tytoniowe oraz środki czystości. Widać na niej także staw i przypałacową oranżerię.
  • Rudnica (Raudnitz) - rewers
  • malowniczo położona wieś w gminie Stoszowice, u podnóża Gór Sowich, o której najwcześniejsze wzmianki sięgają I połowy XIII wieku. Na początku nosiła nazwę Rudno, po kilkudziesięciu latach Rudna, a w dokumentach z II połowy XVII wieku była znana pod nazwą Raudnitz, która obowiązywała do końca wojny. W latach 1945-47 figurowała pod nazwą Rudzienice, potem przemianowano ją na aktualną Rudnicę. Wiadomo także, iż Sigmunt Keil w 1481 roku sprzedał miejscowość Balzerowi von Sterza, który zbudował w niej słynny pałac. Nawet dziś mimo swojego stanu pozostaje on wizytówką i znakiem rozpoznawczym miejscowości. Powstał on w połowie XVI wieku w stylu renesansowym na planie prostokąta. Posiadał także wieżę w południowo-wschodnim rogu. Był to dwupiętrowy budynek mieszkalny z wysokim parterem. Posiadał fosę, która wraz z wieżą nadawała mu charakter obronny. W latach 70. XVI wieku pałac z majątkiem zakupił Georg von Nimptsch und Diesdorf, a kilka lat później Fabian von Reichenbach. Tak samo jak poprzednik kontynuował rozbudowę pałacu obiektu. Kolejne przebudowy miały miejsce w I połowie XVIII wieku, których wykonanie zlecił Christian von Hugwitz. W ich wyniku zyskał on styl barokowy. Swój ostateczny wygląd, czyli styl klasycystyczny, jaki zachował zaczął uzyskiwać po 1845 roku. Oprócz zasypania fosy można wymienić utworzenie parku w stylu angielskim, wykonanie nowej elewacji. W tym samym czasie na południową ścianę zostało przeniesione wejście. Wybudowano cztery kolumny w stylu jońskim, które zostały zwieńczone dwuspadowym dachem. Całość wraz elementami pilastrów na ścianach miały nawiązywać do antycznego stylu. Zmiany te zaszły, kiedy posiadłość znajdowała się w rękach rodu von Sternberg. Ostatnimi właścicielami majątku była rodzina von Strahwitz. Pod koniec II wojny światowej cały majątek został zajęty przez armię radziecką i pod ich władaniem znajdował się kilknaście miesięcy. Potem został wydany w polskie ręce. Wkrótce po tym w majątku utworzono Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. Od tamtego czasu pałac popadał w coraz większą ruinę. W połowie lat 70. co prawda przeprowadzono konserwację dekoracji, jednak to nie poprawiło ogólnego stanu technicznego budynku. Późniejsi zarządcy nie podjęli żadnych kroków, aby zapobiec dalszej degradacji obiektu. Rażące zaniedbania, nieudolne gospodarowanie obiektem oraz grabieże doprowadziły go do stanu w jakim znajduje się obecnie. W tym samym czasie dewastacji uległ także park. Oprócz pałacu w miejscowości znajduje się kościół pw. św. Michała Archanioła. To kolejny zabytek uwieczniony na moich kartkach. Jest to obiekt z lat 80. XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Zbudowany został przez Andreasa i Floriana Langer, posiada jedną nawę nawę, prezbiterium zakończone półkoliście. Od zachodu znajduje się wieża. Jego stylowe wyposażenie wnętrza pochodzi jeszcze z czasów, kiedy budowano świątynię. Był restaurowany na początku XIX wieku. Od strony południowej w budynku z charakterystyczną ścianą frontową mieści się plebania. Świątynia do czasów obecnych przetrwała w niemal niezmienionej formie Również koło kościoła znajduje się zabytkowa kaplica grobowa z XIX wieku. Na jednej z pocztówek można zobaczyć także dom handlowy Richarda Satskyego, gdzie mieszkańcy mogli kupić artykułu spożywcze, tytoniowe oraz środki czystości. Widać na niej także staw i przypałacową oranżerię.
  • Rudnica (Raudnitz) - rewers
  • malowniczo położona wieś w gminie Stoszowice, u podnóża Gór Sowich, o której najwcześniejsze wzmianki sięgają I połowy XIII wieku. Na początku nosiła nazwę Rudno, po kilkudziesięciu latach Rudna, a w dokumentach z II połowy XVII wieku była znana pod nazwą Raudnitz, która obowiązywała do końca wojny. W latach 1945-47 figurowała pod nazwą Rudzienice, potem przemianowano ją na aktualną Rudnicę. Wiadomo także, iż Sigmunt Keil w 1481 roku sprzedał miejscowość Balzerowi von Sterza, który zbudował w niej słynny pałac. Nawet dziś mimo swojego stanu pozostaje on wizytówką i znakiem rozpoznawczym miejscowości. Powstał on w połowie XVI wieku w stylu renesansowym na planie prostokąta. Posiadał także wieżę w południowo-wschodnim rogu. Był to dwupiętrowy budynek mieszkalny z wysokim parterem. Posiadał fosę, która wraz z wieżą nadawała mu charakter obronny. W latach 70. XVI wieku pałac z majątkiem zakupił Georg von Nimptsch und Diesdorf, a kilka lat później Fabian von Reichenbach. Tak samo jak poprzednik kontynuował rozbudowę pałacu obiektu. Kolejne przebudowy miały miejsce w I połowie XVIII wieku, których wykonanie zlecił Christian von Hugwitz. W ich wyniku zyskał on styl barokowy. Swój ostateczny wygląd, czyli styl klasycystyczny, jaki zachował zaczął uzyskiwać po 1845 roku. Oprócz zasypania fosy można wymienić utworzenie parku w stylu angielskim, wykonanie nowej elewacji. W tym samym czasie na południową ścianę zostało przeniesione wejście. Wybudowano cztery kolumny w stylu jońskim, które zostały zwieńczone dwuspadowym dachem. Całość wraz elementami pilastrów na ścianach miały nawiązywać do antycznego stylu. Zmiany te zaszły, kiedy posiadłość znajdowała się w rękach rodu von Sternberg. Ostatnimi właścicielami majątku była rodzina von Strahwitz. Pod koniec II wojny światowej cały majątek został zajęty przez armię radziecką i pod ich władaniem znajdował się kilknaście miesięcy. Potem został wydany w polskie ręce. Wkrótce po tym w majątku utworzono Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej. Od tamtego czasu pałac popadał w coraz większą ruinę. W połowie lat 70. co prawda przeprowadzono konserwację dekoracji, jednak to nie poprawiło ogólnego stanu technicznego budynku. Późniejsi zarządcy nie podjęli żadnych kroków, aby zapobiec dalszej degradacji obiektu. Rażące zaniedbania, nieudolne gospodarowanie obiektem oraz grabieże doprowadziły go do stanu w jakim znajduje się obecnie. W tym samym czasie dewastacji uległ także park. Oprócz pałacu w miejscowości znajduje się kościół pw. św. Michała Archanioła. To kolejny zabytek uwieczniony na moich kartkach. Jest to obiekt z lat 80. XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Zbudowany został przez Andreasa i Floriana Langer, posiada jedną nawę nawę, prezbiterium zakończone półkoliście. Od zachodu znajduje się wieża. Jego stylowe wyposażenie wnętrza pochodzi jeszcze z czasów, kiedy budowano świątynię. Był restaurowany na początku XIX wieku. Od strony południowej w budynku z charakterystyczną ścianą frontową mieści się plebania. Świątynia do czasów obecnych przetrwała w niemal niezmienionej formie Również koło kościoła znajduje się zabytkowa kaplica grobowa z XIX wieku. Na jednej z pocztówek można zobaczyć także dom handlowy Richarda Satskyego, gdzie mieszkańcy mogli kupić artykułu spożywcze, tytoniowe oraz środki czystości. Widać na niej także staw i przypałacową oranżerię.
  • Rudnica (Raudnitz) - rewers
  • Budzów (Schonwalde) => miejscowość rozciąga się od Stoszowic, aż pod Srebrną Górę, będąc tym samym jedną z najdłuższych wiosek w kraju. Jest także jedną z najstarszych na Dolnym Śląsku. Jej długość wynosi ponad 7 km. Jest także interesująca pod względem historycznym, gdyż jej początki sięgają przełomu XII i XIII w. Została założona przez księcia Henryka Brodatego. Pierwszą udokumentowaną nazwą miejscowości były Rogitnice. Kilkadziesiąt lat później figurowała pod nazwą Schonenwalde. Do końca wojny obowiązywała zbliżona wersja tej nazwy. Na pocztówce uwagę zwraca kościół pw. św. Wawrzyńca. Pierwsze wzmianki o istnieniu świątyni sięgają lat 80. XII wieku. Przypuszczać więc można, iż była to budowla drewniana. Obecny kościół zbudowany został w XIV w. Swój aktualny kształt zyskał dzięki przebudowie, która została przeprowadzona w XVI w. Wówczas od frontu dostawiono czworokątną wieżę zakończoną strzelistym hełmem. Na początku XVII i XVIII w. zbudowano prostokątne prezbiterium, a kilka lat później zakrystię. Kościół zyskał wtedy barokowy wystrój, chociaż posiada też elementy rokokowe. Na szczególną uwagę zasługują staro i nowo testamentalne sceny namalowane na sklepieniu, które nadają wyjątkowy klimat temu miejscu. Obiekt był restaurowany w 1795 roku, a remonty przeprowadzano w XIX w. i II połowie XX w.

Następny widok przedstawia gmach pałacu. Za okres jego budowy przyjmuje się przełom XVI i XVII w. Stanowił on letnią rezydencję opata z klasztoru w Henrykowie, ponieważ wieś do XIX w. była własnością Henrykowskich Cystersów. Zbudowano go w stylu barokowym, na planie prostokąta. Jest to budynek dwukondygnacyjny z zagospodarowanym poddaszem, który posiada charakterystyczny czterospadowy dach, łamany w połowie. Na ścianach znajdują się regularnie rozmieszczone pilastry w stylu korynckim, który charakteryzował się smuklejszymi proporcjami i bardziej ozdobną głowicą niż w porządku jońskim, jaki zastosowano min. na pilastrach w pałacu w Rudnicy. Między nimi, a kondygnacjami znajdują się nieduże gzymsy. Oprócz tego okna posiadają naczółki trójkątne i półkoliste zastosowane na przemian, a także kamienne opaski. Nad wejściem znajduje się kartusz herbowy. W latach 20. XIX w. został przebudowany przez Antona Halstera.
Do 1945 roku był własnością rodziny von Strachwitz. Po wojnie został przejęty przez państwo Polskie i utworzono w nim szkołę. Niestety niewłaściwie zarządzany i użytkowany zaczął coraz bardziej niszczeć. Prace remontowe wykonywane były w latach 70. i 80. Ostatnich remontów dokonano przed kilkoma laty. W budynku do dziś mieści się szkoła. Na kolejnym ujęciu widać okazałą gospodę „ Gasthof Schlesischer Hof”, co można tłumaczyć jako „ Zajazd Śląski Dwor”. W późniejszych latach podawana jako „ Gasthaus Langnickel”. Nazwę wzięto od nazwiska jej właściciela. Ostatnia fotografia ukazuje widok sklepu i poczty, którą prowadził Adolf Rudolf.
  • Budzów (Schonwalde) - rewers
  • Łopienica (Laubnitz) => Łopienica (Laubnitz) => mimo niewielkich rozmiarów posiada bardzo ciekawą historię. Niegdyś była wsią, teraz jest osiedlem innej wioski. Położona jest na północny wschód od Kamieńca Ząbkowickiego nieopodal drogi w kierunku Strąkowej i wraz z Istebką stanowi obecnie jego część.
Dzisiejsza Łopienica, to ulice: Szpitalna, Mostowa i Skorolecka. Od końca XII wieku, czyli okresu z którego pochodzą pierwsze pisemne wzmianki,  miejscowość posiadała ok. 14 nazw. Każda z nich była etymologicznie nawiązaniem do najstarszej słowiańskiej nazwy Lopenica. W 1339 roku stała się własnością kamienieckich cystersów i pozostała pod ich władaniem do słynnej sekularyzacji klasztoru z początku XIX wieku. W okresie ich panowania, a dokładnie podczas wojny trzydziestoletniej wioska niemal całkowicie wyludniła się. Po wspomnianej sekularyzacji znalazła się pod zarządem pruskiej administracji królewskiej. W drugiej połowie stulecia niektóre wsie wchodzące w skład kamienieckich dóbr zostały przekształcone w samodzielne gminy wiejskie. Podlegały administracji państwowej. Łopienica nadal pozostawała w rękach rodu von Preussen do roku 1872, kiedy też stała się samodzielną wsią i podlegała wyżej wymienionej administracji. Jednak w połowie lat 80. książęta von Preussen przejęli dobra znajdujące się we wsi, a konkretnie majątek Frohlicha. Kolejnym istotnym wydarzeniem, które miało wpływ na dzieje miejscowości było przybycie sióstr Boromeuszek na początku lat 70. Wkrótce dzięki ich staraniom powstał katolicki szpital Josephstift, który prowadziły. Jest on widoczny na pocztówce od strony frontowej, gdzie w tle widać dawny ewangelicki kościół Trójcy Świętej pochodzący z lat 1882-1885 według projektu Ferdynanda Martiusa oraz pałac Marianny Orańskiej.
  • Łopienica (Laubnitz) - rewers
  • Łopienica (Laubnitz) => Na tej widokówce z lat 20. można ten sam szpital zobaczyć jak wyglądał od strony podwórza.
Siostry miały tam również swój cmentarz. Na koniec XIX stulecia wzniesiono tam kaplicę, jak podają niektóre źródła z funduszy prywatnych. W tym samym czasie rozbudowano szpital.
Po 1945 roku działał tam szpital przeciwgruźliczy. Potem był tam Zakład Leczniczo Opiekuńczy.
Na chwilę obecną gmach szpitala stoi nieużytkowany. W XIX wieku wieś mocno rozbudowała się i stała się miejscowością rzemieślniczą, jednak mimo tego nie należała do zbyt zamożnych.
Jeśli chodzi o zabudowę, to zdecydowana większość budynków pochodzi z II połowy tego stulecia. Większość z nich zatraciła swój pierwotny wygląd, wskutek remontów przeprowadzanych na przestrzeni lat. W tym okresie powstała też leśniczówka. Znajdował się tam także folwark, wymieniany w dokumentach już w XVIII wieku oraz dwie kaplice, które przetrwały do dzisiejszych czasów. Pierwsza przy drodze w stronę Stolca z XVIII w. w stylu wczesno-barokowym. Druga natomiast znajduje się na ulicy Skoroleckiej. W 1934 roku Łopienica została połączona z Kamieńcem Ząbkowickim, jednak w dużym stopniu nadal była odrębną wsią. Do końca wojny podawano osobne informacje, które jej dotyczyły. Oficjalnie miejscowością przestała być w 2013 roku i od tego czasu przestała figurować w wykazach miejscowości.
  • Łopienica (Laubnitz) - rewers

foto_private_policy

Dodaj komentarz

Dodając komentarz akceptujesz regulamin forum

KOMENTARZE powiadamiaj mnie o nowych komentarzach

  • Powiat ząbkowicki na starych widokówkach i pocztówkach [część I]

    2018-10-04 12:46:44

    gość: ~Gdzie to

    Czubek

  • 2018-10-04 15:03:45

    gość: ~xxxx

    @~Gdzie to
    Jeden zbiera widokówki a drugi chodzi do kościoła.

  • 2018-11-22 22:05:47

    gość: ~Vivaldi

    Więcej taki pasjonatów. Gratuluję i czekam na dalszy ciąg. Super

  • 2019-01-22 10:57:37

    Kamil

    Szacunek za twoją pasję,zebranie tych wszystkich pocztówek,widokówek oraz informacji o miejscowościach znajdujących się na nich to z pewnością długa i trudna praca.Każdy opis pocztówki jest ciekawy i treściwy. Oby tak dalej
    Pozdro i czekam na dalszy ciąg.

  • 2019-03-16 13:35:29

    gość: ~vivaldi

    ostatnio dodany post

    Jak zwykle ciekawe informacje no i piękne pocztówki ! Gratulacje Panie Mateuszu . Czekam na kolejne artykuły . Może coś o Bobolicach :) Bobolitz ?
    Pozdrawiam

REKLAMA


REKLAMA