„Brukalice 1270. Tu też zaczęła się Polska”. Chcą przypomnieć historię pierwszego zdania po polsku fot.: UM Ziębice
Jedno zdanie zapisane przed wiekami w klasztorze cystersów może stać się początkiem dużej promocji Henrykowa i Brukalic.
We Wrocławiu zainaugurowano projekt „Brukalice 1270. Tu też zaczęła się Polska”, do którego jako partner dołączyła gmina Ziębice. Pojawiła się również koncepcja utworzenia w Henrykowie nowoczesnego Centrum Słowa.
„Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai” – to słowa, które zna niemal każdy, kto uczył się historii języka polskiego. Zdanie oznaczające „Daj, ja będę mełł, a ty odpocznij” zapisano w XIII wieku w tzw. Księdze Henrykowskiej. To właśnie ten średniowieczny dokument, powstały w opactwie cystersów w Henrykowie, zawiera pierwsze znane zdanie zapisane w języku polskim.
Historia związana z tym zapisem jest jednak znacznie ciekawsza niż sama lekcja gramatyki. Jej bohaterem był czeski rycerz Boguchwał, który miał wyręczać swoją żonę w mieleniu zboża na żarnach. Ponieważ w ówczesnych realiach nie była to czynność uznawana za odpowiednią dla mężczyzny jego stanu, sąsiedzi mieli przezywać go „Brukałą”. Od tego przezwiska wywodzi się nazwa Brukalice – miejscowości związanej z historią rycerza.
Właśnie do tych wydarzeń nawiązuje nowy projekt „Brukalice 1270. Tu też zaczęła się Polska”, którego inauguracja odbyła się w czwartek 19 listopada we Wrocławiu.
Henryków i Brukalice na mapie polskiej historii
Inicjatorem przedsięwzięcia jest Fundacja Frontline, a jego celem jest popularyzacja historii Księgi Henrykowskiej, dziedzictwa cystersów oraz miejsc związanych z początkami języka polskiego.
Projekt ma nie tylko przypominać o historycznym znaczeniu słynnego zdania, ale również pokazywać rolę języka w budowaniu tożsamości kulturowej i wspólnoty narodowej. Organizatorzy chcą, aby Henryków i Brukalice stały się bardziej rozpoznawalne nie tylko na Dolnym Śląsku, ale również w całej Polsce.
W inauguracji uczestniczyli przedstawiciele partnerów przedsięwzięcia, w tym delegacja gminy Ziębice oraz przedstawiciele parafii ojców cystersów. Spotkanie otworzył Norbert Loba, prezes Fundacji Frontline i pomysłodawca projektu.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. Wojciech Bochnak - wicemarszałek województwa dolnośląskiego, Mariusz Szpilarewicz - burmistrz Ziębic, dr Marek Krajewski, pisarz i filolog klasyczny, ks. Andrzej Tomko z Archidiecezji Wrocławskiej, dr Marek Mutor, wicedyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, oraz Mateusz Żak, wiceprezydent Wrocławia. W spotkaniu uczestniczyli także przedstawiciele środowisk nauki, kultury i biznesu.
Gmina Ziębice znalazła się w gronie partnerów obok Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, Archidiecezji Wrocławskiej, Zakładu Narodowego im. Ossolińskich oraz Miasta Wrocławia.
W Henrykowie może powstać Centrum Słowa
Jednym z ciekawszych wątków, które pojawiły się podczas rozmów, jest pomysł utworzenia w Henrykowie Centrum Słowa – nowoczesnego muzeum poświęconego językowi polskiemu. Temat przewija się od kilku lat.
Jak poinformował burmistrz Ziębic Mariusz Szpilarewicz, gmina chce aktywnie wspierać tę koncepcję i zabiegać o jej realizację. W jego ocenie Polska zasługuje na nowoczesną placówkę muzealną poświęconą historii i znaczeniu ojczystego języka, a Henryków jest dla takiego przedsięwzięcia naturalnym miejscem.
Pomysł pojawił się w szczególnym momencie. W 2027 roku przypadać będzie 800. rocznica przybycia cystersów do Henrykowa. To jubileusz, który może stać się dodatkową okazją do szerszego zainteresowania historią miejscowości, opactwa i Księgi Henrykowskiej.
Rusza ogólnopolska kampania
Projekt „Brukalice 1270. Tu też zaczęła się Polska” nie zakończy się na spotkaniu inauguracyjnym. Z inicjatywy Fundacji Frontline rozpoczyna się ogólnopolska kampania informacyjna, a w najbliższym czasie ma zostać ogłoszony otwarty konkurs na stworzenie wyjątkowej formy upamiętnienia tego historycznego miejsca.
Organizatorzy zachęcają do śledzenia profilu projektu w mediach społecznościowych [KLIK] oraz odwiedzania strony internetowej www.brukalice.pl.
Dla Henrykowa i Brukalic może to być szansa na coś więcej niż przypomnienie szkolnej ciekawostki. Pierwsze zapisane po polsku zdanie ma już ponad 750 lat, a miejsca, z którymi wiąże się jego historia, wciąż mogą opowiedzieć znacznie więcej o początkach naszej językowej i kulturowej tożsamości.
em24.pl / UM Ziębice
REKLAMA
REKLAMA